Στρατόπεδο συγκεντρώσεως Γιάσενοβατς (Jasenovac)
Το στρατόπεδο
συγκεντρώσεως Γιάσενοβατς επεκτεινόταν από την Κόσταγιινιτσα, στην αριστερή
και δεξιά όχθη
του ποταμού Ούνα, μέχρι την Στάρα Γκράντισκα στην αριστερή και μέχρι την Μπόσανσκα
Γκράντισκα στην δεξιά όχθη του ποταμού Σάββα. Το μήκος του στρατοπέδου συγκεντρώσεως
ήταν 60 χμ και το φάρδος του κατά μέσον όρο επεκτεινόταν στα 2 χμ προς την αριστερή
και 2 χμ προς την δεξιά όχθη του ποταμού Ούνα και του Σάββα. Η επιλογή του Γιάσενοβατς
για το τόπο του στρατοπέδου συγκεντρώσεως των ουστάσων δεν ήταν τυχαία. Ο Γιάσενοβατς
βρίσκεται στο κέντρο των σερβικών εδαφών και ως τέτοιος επιλέχθηκε για το κέντρο
της εξολόθρευσης των Σέρβων.
Ολόκληρο
το έδαφος του Γιάσενοβατς είναι περικυκλωμένο με τους ποταμούς· Σάββα, Ούνα
και Βέλικα Στρούγκα, στη μέση του βαλτώδη πεδίου Λόνισκο, άρα η δραπέτευση από
το στρατόπεδο
συγκεντρώσεως
ήταν αδύνατη. Από την άλλη πλευρά ποταμού Σάββα βρίσκεται απρόσιτη και πλημμυρίδες
περιοχή Ντόνια Γκράντινα (Η Γκράντινα αποτελεί το πιο εξέχον βορειοδυτικό μέρος
της πεδιάδας της Κόζαρσκα Ντούμπιτσα), μακριά από τα ανθρώπινα μάτια και αυτιά,
ιδανικό μέρος για τις μαζικές εκτελέσεις. Το στρατόπεδο συγκεντρώσεως Γιάσενοβατς
ιδρύθηκε με το πρότυπο τα στρατόπεδα συγκεντρώσεως στην ναζιστική Γερμανία τον
Αύγουστο το 1941. Ήταν ο μεγαλύτερος τόπος βασανιστηρίου και εκτελέσεων που
υπήρχε ποτέ στο έδαφος της πρώην Γιουγκοσλαβίας. Όσο
αφορά τις φρίκες και τις κτηνωδίες των ουστάσων, δεν υπάρχει κάτι παρόμοιο στην
ιστορία του ανθρωπίνου γένους με το Γιάσενοβατς, και όσο αφορά το μέγεθος του
εγκλήματος είναι το τρίτο στρατόπεδο συγκεντρώσεως της κατεχόμενης Ευρώπης της
πολεμικής περιόδου 1941-1945. Tα γερμανικά στρατόπεδα συγκεντρώσεως υπήρχαν
βιομηχανίες γενοκτονίας, όμως στο Γιάσενοβατς οι άνθρωποι, γυναίκες και τα παιδιά
δολοφονούνταν με τον πιο κτηνώδη τρόπο, που δεν κατέγραψε ποτέ μέχρι τότε η
ιστορία της ανθρωπότητας.
Στο
στρατόπεδο συγκεντρώσεως Γιάσενοβατς ύστερα από τα φοβερά πάθη δολοφονήθηκαν
700 χιλιάδες αθώοι άνδρες, γυναίκες και παιδιά, κυρίως οι Σέρβοι, όπως και οι
Εβραίοι, Αθίγγανοι και οι αντιφασιστές ανεξάρτητα από τη θρησκεία και την εθνικότητά
τους. Από το συνολικό αριθμό των θυμάτων του Γιάσενοβατς, στη Ντόνια Γκράντινα
δολοφονήθηκαν 366 χιλιάδες ψυχές (πηγή: Програм уређења Спомен-подручја Доња
Градина Урбанистички завод СР БиХ, Сарајево, марта 1977. године).
Ο δήμος
Κόζαρσκα (Μπόσανσκα) Ντούμπιτσα πριν το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο είχε 33 550
κατοίκους. Από αυτούς σκοτώθηκαν 18 495 κάτοικοι (οι περισσότεροί τους από το
Κνέζπολιε). Κατά χιλιάδες σκοτώθηκαν στο στρατόπεδο συγκεντρώσεως Γιάσενοβατς.
http://www.jasenovac.info/cd/jasenovac/index_l.html
http://www.ushmm.org/museum/exhibit/online/jasenovac/
http://vrlika.free.fr/jasenovac.htm
http://www.jasenovac.org/
http://www.arhivrs.org/jasenovac.asp
http://www.rastko.org.yu/rastko-bl/istorija/jasenovac/Jasenovac-1946_l.html
http://www.jasenovac-info.com/
http://en.wikipedia.org/wiki/Serbian_language
http://en.wikipedia.org/wiki/Jasenovac_concentration_camp
http://www.freesrpska.org/genocid/rat2/index.php
http://www.freesrpska.org/en/index.php?option=content&task=category§ionid=8&id=32&Itemid=34
http://www.jasenovac.org/news_read.php?nID=55
http://www.jasenovac.info/cd/biblioteka/vecni_pomen/jasenovac_en.html