Στους βορειοδυτικούς πρόποδες του βουνού Κόζαρα (Kozara), στον κεντρικό μέρος του Κνέσπολιε (Knespolje) της Σερβικής Δημοκρατίας, βρίσκονται οι ενορίες: του Ιέλοβατς (Jelovac), της Κνέζιτσας (Knezica) και του Μέδϊουβοδιε (Medjuvodje), οι οποίες αποτελούν σήμερα μία ενορία. Η έδρα της ενορίας αυτής είναι κωμόπολη Knezica, η οποία βρίσκεται ανάμεσα τις πόλεις Κόζαρσκα Ντούμπιτσα (Kozarska Dubica, 14χμ.) και Πριέδορ (Prijedor, 16χμ.).

Αυτές τις περιοχές οι Σέρβοι εγκαθίστανται από τα παλαιά χρόνια, και έχουν πυκνοκατοικηθεί περισσότερο από το XVI αιώνα, μετά της τουρκικής κατοχής των τόπων αυτών. Την περίοδο της τουρκικής κυριαρχίας μέχρι XIV αιώνα οι κάτοικοι της περιοχής αυτής σφράγισαν με την αντίσταση και τις ανταρσίες. Πληρούσαν την επιβολή φόρου, αλλά όταν τους ατίμαζαν απαντούσαν με το όπλο. Στον καιρό εκείνο οι Εκκλησίες κτίζονταν μακριά από τους δρόμους, ήταν ξύλινες, και καμία δεν παρέμεινε μέχρι την δική μας εποχή. Από το Knespolje κατάγεται και ο άγιος διάκονος Αβακούμ, τον οποίο οι Τούρκοι κάρφωσαν στον πάσσαλο.     Η εποχή της αυστροουγκρικής κυριαρχίας ήταν εποχή περιορισμένης ελευθερίας – η ορθοδοξία και η παιδία ήταν επιτρεπτοί μόνο στο μέτρο στο οποίο οι αυστροουγκρικές αρχές θεωρούσαν ότι είναι αρκετά. Με την πρωτοβουλία των ιερέων κτίζονταν όχι μόνο οι Εκκλησίες, αλλά και τα σερβικά σχολεία στο Μέδϊουβοδιε (Ούρμοβτσοι) ) το 1908, στο Ντβόριστε (Κνέζιτσα) το 1911, στο Ντόνιοι Ιέλοβατς το 1913 και στο Μπρέκινια (το τελείωσαν το 1920).     Με την διαμόρφωση της Μοναρχίας των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων, στο σερβικό λαό δόθηκε η δυνατότητα για την κανονική θρησκευτική και εθνική ζωή. .     Το 1941 οι περιοχές αυτές μπαίνουν στη δομή του NDH (Ανεξάρτητο Κράτος Κροατία), και οι «Ούστασες» (οι κροατικοί εξτρεμιστές) απήγαγαν τους ιερείς των ενοριών αυτών στα στρατόπεδα συγκεντρώσεως (ο εφημέριος του Ιέλοβατς Djuro Sarac, της Κνέζιτσας Milan Labus, και του Μέδϊουβοδιε Blagoje Siljegovic), και μετά τους απέλασαν στη Σερβία. Μετά οι κομμουνιστές νόθευσαν την αλήθεια, αφού το παραμύθι ότι οι ιερείς τάχα κατέφυγαν στη Σερβία είχε αρκετή επιρροή στην αποξένωση του λαού από την Εκκλησία στην μεταπολεμική περίοδο. Τα μέλη της Ένωσης της Κομμουνιστικής Νεολαίας της Γιουγκοσλαβίας το 1945 «αυθόρμητα» αποδέχονται τον εφημέριο της Κνέζιτσας ως προδότη, και τον αναγκάζουν να καταλείψει την ενορία. Την ίδια τύχη έζησε και ο εφημέριος του Ιέλοβατς, και επέστρεψε μόνο ο εφημέριος του Μέδϊουβοδιε, , και μάλιστα στο δικό του σπίτι.     Στις περιοχές των ενοριών αυτών εκτελέστηκε και το μεγαλύτερο σφάξιμο του σερβικού λαού στην πρώην Γιουγκοσλαβία μέσα στο 1942 («Επίθεση της Κόζαρας»). Πέρα απ’ αυτό, δεν υπάρχει σχεδόν κανένα νοικοκυριό από το οποίο δεν απήγαγαν τουλάχιστον ένα μέλος στο κακόφημο στρατόπεδο συγκεντρώσεως των «ούστασων» Ιάσενοβατς (Jasenovac). Το Κομμουνιστικό Κόμμα, για να κρύψει το εθνικό χαρακτήρα του βάσανου, τόνιζε συνέχεια την συμφορά του δήμου Βοσνιακής Ντούμπιτσας (Bosanske Dubice), και όχι του σερβικού λαού, και στις αναφορές των λέγεται ότι αυτός ο δήμος μόλις το 1972 ανέβηκε στο προπολεμικό αριθμό των κατοίκων, παραμελώντας το γεγονός της μηχανικής («τσάζινης-cazinske») εισροής των μουσουλμανικών κατοίκων στην πόλη. Ούτε οι ναοί δεν ξέφυγαν της καταστροφής. Οι ναοί στην Κνέζιτσα, στην Μπρέκινια, και στο Βλάσκοβτσοι γκρεμίσθηκαν, ενώ οι ναοί στο Ντόνιοι Ιέλοβατς και στο Μέδϊουβοδιε ληστεύθηκαν και βεβηλώθηκαν. Αυτό το κακούργημα των ούστασων ολοκλήρωσαν οι κομμουνιστές στην μεταπολεμική περίοδο – ο ναός στο Ντόνιοι Ιέλοβατς μετατράπηκε σε αποθήκη του Αγροτικού συνεταιρισμού, και ο ναός του Μέδϊουβοδιε στην δεκαετία του 50 γκρεμίσθηκε ολοκληρωτικά.

Από το 1941 μέχρι το 1993 οι ενορίες αυτές ήταν χωρίς ιερέα. Από το 1993 ο εφημέριος είναι ο ιερέας Ζέϊλκο Ιέβδζενιτς (Zeljko Jevdjenic). Με την εισαγωγή του μαθήματος των θρησκευτικών στα δημοτικά σχολεία δόθηκε ξανά η δυνατότητα για την ιεραποστολή της Εκκλησίας σε αυτές τις περιοχές. Από την αρχή μέχρι τώρα, λόγο της απουσίας των βασικών στοιχείων, οι Θείες Ακολουθίες τελούνται στο χώρο του νηπιαγωγείου έως όσον και κτισμάτων, οι οποίοι είναι απαραίτητοι για την ενοριακή ζωή (ζωή της ενορίας).

Με την βοήθεια των πιστών κτίστηκε ο ναός στο κοιμητήριο στο χωριό Ντόνιοι Ιέλοβατς αφιερωμένο στον άγιο Ιγνάτιο Θεοφόρο (φιλανθρωπικό ίδρυμα του κ. Ostoja Gnjatovic το 2002.), και ο ναός αφιερωμένος στον άγιο Βασίλειο του Θστρογ στο κοιμητήριο στο χωριο Πόμπρδιάνοι (Pobrdjani) (φιλ. ίδρυμα του κ. Borkο Bosiocic το 2005), όπως και το καμπαναριό στο χωριό Brekinja και ημιτελές καμπαναριό στο Μέδϊουβοδιε. Τα περισσότερα από αυτά τα κτίσματα κτίζονται στα θεμέλια των ήδη γκρεμισμένων.    Πέρα όλων των δυσκολιών στο Κνέζπολιε με την βοήθεια των ντόπιων και των άλλων ανθρώπων καλής θελήσεως, καταφέραμε να σκεπάσουμε τον ναό της Σκέπης της Παναγίας στην Κνέζιτσα, αλλά δυστυχώς, σταματήσαμε σε αυτό το σημείο. Ο ναός στην Κνέζιτσα (το κέντρο του Κνέζπολιε) άρχισε να κτίζεται το 1991, κτίζεται ήδη 15 χρόνια, όμως πολλά χρειάζονται ακόμη για να ολοκληρωθεί. Δυστυχώς, ξέρουμε ότι το μοναδικό σερβικό πεδίο (πεδίο=polje, μεγάλο πεδίο όταν ολόκληρη περιοχή παίρνει το όνομα κατά του πεδίου, όπως το Knes–polje ή το Popovo-polje) - Κνέζπολιε είναι χωρίς τον δικό του μητροπολιτικό ναό!

Ιστορία των ενοριών

Η ενορία του Ιέλοβατς (Jelovac)

   Ο ναός της Ανάληψης του Κυρίου κτίστηκε το 1898 και εγκαινιάστηκε το 1899. Ήταν κτισμένος από ξύλο, και αρχικά βρισκόταν ανατολικά από τον σημερινό, στο συνοικισμό Τσβίγιτσοι (Cvijici). Ο ναός στο Ντόνιοι Ιέλοβατς ληστεύθηκε στο Δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Μετά το 1945 ο Αγροτικός συνεταιρισμός τον χρησιμοποιεί ως αποθήκη και έπειτα τον εγκαταλείψαν στο έλεος του Θεού. Η πρώτη επιδιόρθωσή του έγινε το 1971, παρ’ όλα τα εμπόδια των ντόπιων κομμουνιστών. Το 1997 επιδιορθώθηκε το καμπαναριό.
    Το ενοριακό κέντρο κτίστηκε το 1913 και μετατράπηκε σε σχολείο. Υπάρχει και σήμερα, αλλά έχει αφαιρεθεί από την ενορία.

Η ενορία της Κνέζιτσας (Knezica)

    Ο ναός της Σκέπης της Παναγίας κτίστηκε και εγκαινιάστηκε το 1899. Μέχρι το 1920 βρισκόταν στο συνοικισμό Πάβιτσοι, και τότε μεταφέρθηκε στην Κνέζιτσας. Στο Δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο κάηκε και γκρεμίστηκε, ενώ τα εκκλησιαστικά οικόπεδα δεσμεύθηκαν. Σήμερα σε αυτό το εκκλησιαστικό έδαφος βρίσκονται εταιρία εντυμάτων και μερικά οικογενειακά σπίτια. Τέσσερα στρέμματα δωρίστηκαν στην Εκκλησία και το 1990 σε αυτό το οικόπεδο μπήκανε οι θεμέλιοι για το ναό. Το 1998 αγοράστηκαν ακόμα έξι στρέμματα.
    Μητροπολιτικός ναός της Κοίμησης της Θεοτόκου στην Μπρέκινια κτίστηκε και εγκαινιάστηκε το 1993 Γκρεμίστηκε στο Δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Από το δεσμευμένο έδαφος επιστρέφτηκαν τρία στρέμματα. Στο σημείο του ναού αυτού το 1998 κτίζεται το καμπαναριό.
    Ο χώρος για τις λατρείες στην Κνέζιτσας από το 1993 γίνεται στο νηπιαγωγείο, ενώ ο ενοριακός οίκος ούτε υπήρχε ποτέ (το 1999 άρχισε οικοδόμησή του).

Η ενορία του Μέδϊουβοδιε (Medjuvodje)

    Ο ναός της Γεννήσεως της Παναγίας κτίστηκε και αγιάστηκε το 1886. Στο Δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο ληστεύθηκε και βεβηλώθηκε. Γκρεμίστηκε στα μέσα της δεκαετίας του 50, και την καμπάνα την πούλησαν οι ντόπιοι κομμουνιστές στο χωριό Τράμοσνια. Στο σημείο του ναού αυτού το 1998 άρχισε το χτίσιμο του καμπαναριού.
Μητροπολιτικός ναός της Κοίμησης της Θεοτόκου στο Βλάσκοβτσοι κτίστηκε το 1898 και γκρεμίστηκε στο Δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο.